Аспан Патшайымы «Үшқолды» иконасының құрметіне арналған мереке. Митрополит Александр Алматыдағы Құдай Анасының Рождествосы храмында Құдайлық Литургияны өткізді

2026 жылғы 25 шілде – Құдай Анасының «Үшқолды» иконасының құрметіне арналған мереке.

Астана және Қазақстан митрополиті Александр Алматы қаласының Ақжар шағынауданындағы Қасиетті Құдай Анасының Рождествосы құрметіне арналған храмда Құдайлық Литургияны басқарды.

Митрополиялық округтің Басшысына  қызмет еткендер: епархияның әулиелерді заңдастыру бөлімінің жетекшісі архимандрит Иосиф (Еременко); Митрополиттік округ Басшысының хатшысы иеромонах Димитрий (Байдек); Ақжар шағынауданындағы Құдай Анасының Рождествосы храмының басшысы иеромонах Алексий (Черевцов); митрополит хатшылығының жетекшісі иеромонах Прохор (Ендовицкий); Митрополиялық округ Басшысының әкімшілік хатшылығының жетекшісі иерей Георгий Сидоров; Алматыдағы Қазан соборының  басшысы  иерей Георгий Рублинский; протодиакон Николай Гринкевич, митрополиттің хаттама қызметінің жетекшісі протодиакон Роман Головин, протодиакон Владимир Сыровацкий және иеродиакон Иннокентий (Струнов).

Литургиядағы шіркеу әндерін диакон Александр Пивень жетекшілік ететін епархиялық хор орындады.

Храмда дұға еткендер: Қазақстан Митрополиттік округінің хатшысы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Ресейдің еңбек сіңірген өнер қайраткері О.Н. Овчинников және Митрополиялық округтің ктиторлары.

Қасиетті өлеңнен кейінгі уағызды иерей Георгий Сидоров оқыды.

Құдайға құлшылық аяқталған соң Қасиетті Құдай Анасының иконасының алдында мадақтау рәсімі өтті. Архипастор жиналған қауымға Құдай Анасын құрметтеу туралы тағылымды уағыз айтып, соңынан сенушілерге қасиетті су септі.

«Бүгін Православие Шіркеуі «Үшқолды» деп аталатын Құдай Анасы иконасының құрметіне арналған мерекені атап өтуде. Қазіргі таңда қасиетті Афон тауындағы Хиландарск монастырында сақталып тұрған Көк Патшайымының бұл ғажайып бейнесінің ерекше белгісі – иконаның төменгі бөлігінде күмістен құйылған адам қолының бейнесі орналасқан. Ежелгі орыс дәстүрінде жасалған қол иконаның металл қаптамасына бөлек бекітілмей, Құдай Анасының өз қолы ретінде тікелей иконаның бетіне бейнеленетін болған.

«Үшқолды» ғажайып иконасына арналған тропарьда бұл бейненің мәні түсіндіріледі. Дұға етуші иконадан көретін Көк Патшайымының үш қолы Қасиетті Үшбірліктің құпиясын меңзейді және Оны мадақтауға шақырады. Тропарьда тағы бір түсіндірме беріледі: үшінші қол – Құдай Анасының адамзатқа көрсеткен аналық қамқорлығы мен араша түсуінің белгісі. Әндерде былай делінеді: «Екі қолыңмен Ұлың әрі Иеңді ұстап тұрсың, ал үшінші қолыңды Сені құрметтейтіндерге пана мен қорған болсын деп көрсеттің, оларды әртүрлі қауіп-қатер мен қайғыдан құтқару үшін».

«Троеручица» иконасының пайда болу тарихы Құдай Анасының қасиетті Иоанн Дамаскиннің дұғасына жауап ретінде көрсеткен кереметімен байланысты. Қасиетті иконаларды ерекше құрметтегені үшін тақуа Иоаннды иконаларды қудалаушы император Лев III Исаврдың айласымен Дамаск халифіне мемлекеттік опасыздық жасады деп жала жапты. Әмірші оның оң қолының басын шауып тастауға және оны қала алаңына іліп қоюға бұйрық берді.

Кешке қарай азап шегуші халифтен өзінің шабылған қолын қайтарып беруді өтініп алды. Ол қолын орнына қойып, Құдай Анасының иконасының алдында жерге тізерлей құлап, дұға етті. Қасиетті Иоанн Православие сенімін қорғау үшін кітаптар жазған қолын сауықтыруды Құдай Анасынан жалбарына сұрады. Ұзақ дұғадан кейін көзі ілініп кеткенде, түсінде оған Көк Патшайымы көрініп, жуық арада сауығатынын уәде етті. Оянған кезде қасиетті Иоанн өзінің оң қолының толықтай жазылып кеткенін көрді.

Осы ғажайып сауығуы үшін алғыс ретінде ол иконаға күмістен жасалған қолды бекітті. Содан бері бұл қасиетті бейне «Үшқолды»деген атауға ие болды.

Аңыз бойынша, қасиетті Иоанн ризашылық белгісі ретінде Құдай Анасына арналған «О Тебе радуется, Благодатная, всякая тварь» атты әнді жазған. Кейін бұл шығарма әулие Василий Ұлының Құдайлық Литургиясында орындалатын болды.

Әрбір православие христианы үшін Қасиетті Құдай Анасының есімі аса қымбат әрі қасиетті. Өйткені дәл Ол арқылы дүниеге адамзатты құтқарушы Мәсіх келді. Біз Құдай Анасын «херувимдерден де ардақты, серафимдерден де теңдессіз даңқты» деп мадақтаймыз, яғни Оны барлық періштелік күштерден жоғары қоямыз. Иеміз Иса Мәсіхтің Анасы әрбір христианның да Анасы болып табылады. Өйткені Голгофадағы азап шегуі кезінде Мәсіх елші әрі Ізгі хабаршы Жоханның тұлғасында бүкіл адамзатты Оның ана қамқорлығына тапсырды. Сондықтан Құдай Анасының есімімен байланыстының бәрі – қасиетті орындар, храмдар мен монастырьлар және, әрине, Оның ғажайып иконалары – православие халқы үшін ерекше қастерлі. Тілегеннің орындалуы, үміттің ақталуы жүрегімізде Құдайға деген шынайы сенім мен Оның мейіріміне толық үміт артқан кезде ғана мүмкін болады. Бұл туралы қасиетті елші Павел былай деп үйретеді: «Сенімсіз Құдайға ұнау мүмкін емес. Өйткені Құдайға келген адам Оның бар екеніне және Өзін іздегендерді жарылқайтынына сенуі керек» (Евр. 11:6).

Өз жанымызды тазартып, тәубеге келмей және өмірімізді түземейінше, дұға еңбегі жемісті болмайды. Шіркеудің ұлы ұстазы әулие Григорий Богословтың айтуынша: «Бұлт күн сәулесін қалай көлегейлесе, өз күнәларын мойындағысы келмейтін әрі олардан бас тартпайтын күнәкар да Құдайдың сүйіспеншілігі мен Құдай Анасының мейірімінің нұрын өзінен жасырады».

Сондықтан Көк Патшайымының қасиетті иконасына тағзым ете отырып, Иемізден күнәларымыздың кешірілуін, әлсіздіктерімізді жеңуге күш беруді және құмарлықтарымызды жеңуді сұрайық. Ал барлық өтінішіміз бен дұғамыздың басты мақсаты – Құдай Анасының Өзі өнеге еткен ізгі христиандық өмірге ұмтылу болсын». Митрополит Александрдың уағызынан.