Қостанай епархиясында «Тимонов оқулары» атты V Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы өтті

10 тамыз 2026 жыл. Қостанай облысы, Тобыл қаласы. Астана және Қазақстан митрополиті Александрдың батасымен Қазан храмы жанындағы рухани-мәдени орталықта Астана епархиясының викарийі, Талдықорған епископы Клавдианның төрағалығымен «Тимонов оқулары» V Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы өтті.

Іс-шара Қостанай жерінде приходтық өмірдің қайта жандануының 80 жылдығына арналды.

Конференция президиумының құрамында болғандар: Астана епархиясының викарийі, Талдықорған епископы Клавдиан; Қостанай епархиясының хатшысы міндетін атқарушы иеромонах Геннадий (Бурдюжа), әулиелерді заңдастыру бөлімінің жетекшісі иерей Андрей Крутин; «Қостанай облысының орыс қауымы» ҚБ төрағасы Ю.И. Ивлев кірді.

«Тимонов оқуларына» қатысқандар: Қазақстан Митрополиттік округі епархияларының дін қызметкерлері, Қазақстан мен Ресейдің ғылыми зиялы қауым өкілдері, облыстық өлкетану музейі мен облыстық кітапхананың қызметкерлері, қоғам қайраткерлері және бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері.

Конференцияның құрметті қонағы Қостанай облысы әкімдігінің Дін істері басқармасының басшысы Б.С. Бүкеев болды.

Форумды аша отырып, Клавдиан епископ қатысушыларды оқулардың басталуымен құттықтап, іс-шараның тарихи және рухани маңыздылығын атап өтті. Иерарх Қазақстан Православие Шіркеуінің Басшысы атынан конференцияны ұйымдастырушылар мен қатысушыларға жолданған үндеуді оқып берді.

«Аса мәртебелі епископ Тимон (Русанов) — сенім мен тақуалықтың тірегі, құдайсыздық пен жікшілдікке қарсы күрескер, Құдай ақиқатын батыл уағыздаушы әрі имансыздықты әшкерелеуші ретінде Христос Шіркеуінің ХХ ғасырдағы архипастырлары арасында сөзсіз айрықша орын алады. Ол өзінің архиерейлік қызметін ауыр сынақтар кезеңінде атқарды. Осыдан тура 101 жыл бұрын — 1925 жылғы 10 тамызда — оның епископтық хиротониясы өтті, бұл оқиға владыка Тимонның дін жолындағы куәлік қызметінің соңғы кезеңін бастады. Жыл сайын «Тимонов оқулары» Қазақстан епархияларынан ғана емес, шетелден де қатысушыларды жинайды — бұл оның есімін есте сақтау ісіне қосқан үлесіміз әрі оның рухани-ағартушылық ерлігіне көрсеткен құрметіміз. Біз Евангелие нұрын таратып, ғибадатханалар тұрғызып, тақуа ата-бабаларымыздың, азап шегушілер мен дін жолында куәлік еткендердің еңбегі мен дұғасы арқылы игілікке дайындалған құнарлы жерде қауымдар құра аламыз. Сондықтан бүгінгі конференция секілді іс-шаралардың маңызы өте зор. Мұндай іс-шаралар Православие тарихын жадымызда жаңғыртып, оны кітаптарда, баяндамалар жинақтарында, журналдар мен альманахтарда көрініс тапқан нақты еңбектер арқылы сақтап қалады. Бұл — православ христиандарының жас ұрпағын тәрбиелеу ісіне қосқан шамамыз жеткен үлесіміз. Осы арқылы өткеннің қасиетті беттеріне, рухани әкелерімізге, ағартушыларымызға, ұстаздарымыз бен аскеттерімізге деген терең құрметіміз көрініс табады. Тимонов оқуларының ұйымдастырушылары мен қатысушыларына жемісті әрі табысты жұмыс тілеймін», — делінген, атап айтқанда, Астана және Қазақстан митрополиті Александрдың үндеуінде.

Жиналғандарға Қостанай облысы әкімдігінің дін істері басқармасының басшысы Б.С. Бүкеев және «Қостанай облысының орыс қауымы» ҚБ төрағасы Ю.И. Ивлев құттықтау сөздерін арнады.

Бұдан әрі баяндамалармен сөз сөйлегендер:

• митрополит хатшылығының жетекшісі иеромонах Прохор (Ендовицкий) — «XIX ғасырдың соңы — XX ғасырдың басындағы Торғай облысындағы діни қызметкер-миссионер Федор Дамианович Соколов және православие миссиясы»;
• Челябинск қаласындағы Симеон кафедралды соборының дін қызметкері иеромонах Иосиф (Реутов) — «Протоиерей Василий Русанов: өмір жолы және пастырлық қызметі»;
• теология магистрі, Алматы православ рухани семинариясының оқытушысы, Петропавл епархиясының дін қызметкері иерей Михаил Березин — «Кеңестік Қазақстандағы приход дін қызметкерлерінің 1920–1940 жылдардағы күнделікті өмірі (протоиерей Игнатий Онуфриевич Кондратюк мысалында)»;
• тарихшы және өлкетанушы С.Н. Виниченко — «Казинск әйелдер монастырының трагедиясы, 1896–1921 жылдар»;
• Әулиекөл ауылының Александр Невский храмының басшысы, Қостанай епархиясының әлеуметтік қызмет бөлімінің жетекшісі Иоанн Федяй — «Әулиекөл ауылындағы қасиетті әділ Александр Невский храмындағы приходтық өмірдің қалыптасуы мен дамуы»;
• тарих ғылымдарының кандидаты, Оңтүстік Орал мемлекеттік тарихи музейінің ғылыми қызметкері Е.М. Шумская — «Орынбор епархиясының Торғай және Орал облыстарындағы қырғыз миссиясының ашылуы және қызмет бағыттары (XIX ғасырдың соңы — XX ғасырдың басы)».

Баяндамалар аяқталғаннан кейін спикерлер қатысушылардың сұрақтарына жауап берді. Одан соң иеромонах Геннадий (Бурдюжа) баяндамашыларға ғылыми форумға қатысушы сертификаттарын табыс етті.

Іс-шара соңында епископ Клавдиан Қостанайда қатарынан бесінші жыл өткізіліп келе жатқан дәстүрлі конференцияға қатысқандары үшін жиналғандардың барлығына алғыс білдірді. Сондай-ақ ол жақын арада «Тимонов оқуларының» қорытындысы бойынша мақалалар мен баяндамалар жинағы жарық көретінін атап өтті.

Форум жұмысы аяқталғаннан кейін жиналғандар үшін Қостанай епархиясының шіркеу-тарихи музейіне экскурсия ұйымдастырылды.