«ПСТГУ хабаршысында» митрополит Александрдың архиепископ Софонияның (Сокольский) Римдегі қызметіне арналған мақаласы жарық көрді

Ғылыми басылымда – «Православиелік Әулие Тихон гуманитарлық университетінің хабаршысы» – митрополит Александрдың архиепископ Софонияның (Сокольский) Римдегі қызметіне арналған мақаласы жарық көрді.

Мақалада 1855–1860 жылдар аралығында Римдегі Ресей Императорлық миссиясының Әулие Николай храмының басқарушысы, кейіннен Түркістан епархиясының алғашқы архипастыры болған архимандрит Софонияның (Сокольский) приходтық қызметі баяндалады.

Зерттеуде XIX ғасырдың ортасында Папалық облыста православие дінбасыларының алдында тұрған міндеттер аясында архимандрит Софонияның Римдегі құлшылық ету, пастырлық және әкімшілік қызметіне тарихи реконструкция жасалады. Анықталған дереккөздерді талдау архимандрит Софонияның Римге тағайындалуына тікелей дейінгі және Римдегі қызметі аяқталғаннан кейінгі өмірбаянының негізгі кезеңдерін нақтылап, жүйелі түрде қалпына келтіруге мүмкіндік береді.

Зерттеуде бұрын ғылыми айналымға енгізілмеген мұрағат құжаттары пайдаланылған. Олардың ішінде архимандрит Софонияның қызмет еткен кезеңіндегі Рим православие приходының метрлік кітабы ерекше орын алады. Сондай-ақ қызметтік хат алмасу материалдары мен замандастарының куәліктері пайдаланылған.

Жұмыста архимандрит Софонияның 1853 жылдың көктемінен 1861 жылдың көктеміне дейінгі өміріндегі оқиғалардың хронологиялық реті қалпына келтіріледі. Бұл кезең оның Константинопольден оралып, Санкт-Петербург консисториясында қызмет етуінен бастап, Римдегі қызметінің аяқталуы және одан кейін Венада болуы кезеңіне дейінгі уақытты қамтиды.

Зерттеуде архимандриттің Римдегі тәжірибесі тек құлшылық ету міндеттерін орындаумен шектелмегені, оның храм прихожандарымен белсенді қарым-қатынасты да қамтығаны көрсетіледі. Мақалада прихожандар туралы қысқаша мәліметтер де келтірілген. Зерттеу нәтижесінде бұл тәжірибенің болашақ Түркістан епархиясының алғашқы архипастырының дүниетанымын кеңейтудегі маңызы туралы қорытынды жасалады.

«Православиелік Әулие Тихон гуманитарлық университетінің хабаршысы» – докторлық және кандидаттық ғылыми дәрежелерді алу үшін дайындалған диссертациялық зерттеулердің негізгі нәтижелерін, сондай-ақ ПСТГУ-да әзірленіп жатқан ғылыми бағыттар бойынша жүргізілген өзге де зерттеулердің нәтижелерін жариялауға арналған ғылыми басылым. Сонымен қатар ПСТГУ хабаршысында әлеуметтік-гуманитарлық ғылымдар үшін қызығушылық тудыратын, теориялық және практикалық маңызы бар түпнұсқа ғылыми материалдар жарияланады.

Мақалада митрополит Александрдың «В Риме был и Папу видел»: труды настоятеля Свято-Никольского храма Российской Императорской Миссии в Риме архимандрита Софонии (Сокольского) в 1855–1860 гг. атты зерттеуі ұсынылған.

Мақаланы мына сілтеме арқылы оқуға болады:

Мақала жарияланған журналдың толық нөмірін мына сілтеме арқылы көруге болады: 

https://periodical.pstgu.ru/ru/pdf/article/9188

Мақала жарияланған журналдың толық нөмірін мына сілтеме арқылы көруге болады: 

https://periodical.pstgu.ru/ru/series/issue/2/130

Дәйексөз келтіру үшін: Могилёв А. Г. (Митрополит Александр). «В Риме был и Папу видел»: труды настоятеля Свято-Никольского храма Российской Императорской Миссии в Риме архимандрита Софонии (Сокольского) в 1855–1860 гг. // Вестник ПСТГУ. Серия II: История. История Русской Православной Церкви. 2026. Вып. 130. С. 64–82. DOI: 10.15382/sturII2026130.64–82.