2026 жылғы 6 маусым – Мир Ликия архиепископы, әулие әрі ғажайыптар жасаушы Николайдың Великорецк иконасының керемет түрде табылу күні. Мәскеу және бүкіл Русь Патриархы Кириллдің батасымен Великая өзеніндегі мерекелік шараларды Астана және Қазақстан митрополиттік округінің басшысы митрополит Александр басқарды.
Қазақстан Православие Шіркеуінің басшысы Бүкілресейлік Великорецк крест шеруіне қатысушыларға және әулие әрі ғажайыптар жасаушы Николай иконасының Великое өзенінде керемет түрде табылуын еске алуға арналған мерекелік шараларға қатысушыларға құттықтау және ізгі тілек сөзін жолдады:
Аса құрметті Жоғары мәртебелі және қадірлі архипастырлар!
Құрметті әкелер, ардақты бауырлар мен әпке-қарындастар!
«Әділ жанның есімі мәңгі игілікпен еске алынады» (Пртч. 10:7), – деп көне заманда данышпан Сүлеймен пайғамбарлық еткен болатын.
Бұл қасиетті сөздер Мир Ликиядағы шағын Кіші Азия қаласының кішіпейіл архипастыры – әулие Николайдың өмірінде толықтай жүзеге асты.
Құдайдың ұнамды құлы өмір сүрген дәуірден бері он жеті ғасыр өтсе де, оның мейірімділігі мен адам қайғысына жанашырлығы туралы естелік түрлі елдер мен халықтардың жүрегінде өшкен жоқ.
Христос Шіркеуі оны ғажайыптар жасаушы, «сенімнің үлгісі мен кішіпейілдіктің бейнесі», «бүкіл әлемнің шамшырағы», «елшілер мен пайғамбарларға тең» деп дәріптейді. Адамдар әулие Николайды тек өткен замандарда жасаған таңғажайып кереметтері үшін ғана емес, одан да бұрын оның толастамайтын сүйіспеншілік істері, шынайы дұғаларға әрдайым жедел әрі мүлтіксіз жауап ретінде көрсететін көмегі үшін терең құрметтейді.
Әулие Николайға арналған шіркеу әндерінің бірінде былай делінеді: «Денең Бариде тыныстап, рухың барлық жерде сенушілерге келіп, оларды әртүрлі бәле-жаладан құтқарады». Өзінің көзге көрінбейтін қамқорлығының белгісі ретінде Құдайдың ұнамды құлы православие халқына бірнеше ғажайып иконаларын сыйлағандай болды.
Сенушілерге Христостың әулиесінің «Серб», «Дохиар», «Можайск», «Муром», «Зарайск», «Томск» бейнелері жақсы таныс. Алайда Мир Ликия архипастырының ең кең таралған әрі ерекше құрметтелетін бейнесі – көне Великорецк иконасы.
Көне аңыз бойынша, 1383 жылы әулие Николайдың ғажайып бейнесі Вятка өлкесінде, Ұлы өзеннің жағасында керемет түрде табылған. Араға жиырма жыл салып, Вятка өлкесінің астанасы болған Хлынов қаласының тұрғындары сол уақытқа дейін көптеген кереметтерімен танылған әулие бейнесін салтанатты түрде қалалық соборға көшіріп әкеледі. Сонымен қатар олар қасиетті иконаны жыл сайын табылған орнына қайта апарып тұруға уәде береді. Осылайша, алты ғасырдан астам уақыт бұрын Великорецк крест шеруінің дәстүрі бастау алды.
Әрбір сенуші үшін крест шеруі – Құдайдың жақын қатысуын терең сезінетін ерекше рухани тәжірибе. Бұл – Қасиетті Құдай Анамен, періштелер әлемімен және қасиетті әулиелермен дұға арқылы ерекше қауышатын уақыт, Көктегі Шіркеу мен жердегі Шіркеудің бірлігінің көрінісі.
Мәскеу митрополиті әулие Филарет крест шеруінің мәнін былай түсіндіреді: «Иеміздің Крестінің және қасиетті иконалардың қатысуы, сондай-ақ қасиетті сумен себу ауаны да, жерді де біздің күнәларымыздың кірінен тазартады, қараңғы күштерді алыстатып, жарық күштерді жақындатады». Қасиетті әнұрандардың орындалуы, хош иісті ладан түтінінің түтетіліп, қасиетті сумен себілуі, кресттер мен қасиетті жәдігерлер арқылы бата берілуі нәтижесінде жаратылыстың барлық стихиялары қасиеттеліп, жарылқауға ие болады, ал әлем өзінің бастапқы тазалығына қайта оралады.
1917 жылдан кейін Қасиетті Православиеге қарсы ауыр қудалау дәуірі басталды. Великорецк крест шеруіне тыйым салынды, тек сенім жолындағы батыл мойындаушылар ғана қажылық сапарларға шығуға тәуекел ететін. Иеміз былай дейді: «Менің ойларым – сендердің ойларың емес, сендердің жолдарың да Менің жолдарым емес… Аспан жерден қаншалықты биік болса, Менің жолдарым да сендердің жолдарыңнан соншалықты биік, Менің ойларым да сендердің ойларыңнан соншалықты жоғары» (Ис. 55:8–9). Шіркеуіміздің жаңа азап шегушілері мен ақиқатты мойындаушыларының сансыз көп дұғалары арқылы Жаратқан Ие Вятка жерінде өмір сүріп жатқан адамдарға Өзінің мейірімін төкті. ХХ ғасырдың 80-жылдарының ортасынан бастап зорлықпен енгізілген атеизмнің мұздай құрсауы біртіндеп әлсірей бастады. Сол кезеңде Вятка митрополиттік округі сол уақытта аталған Киров епархиясында мәңгілік есте қалатын архиепископ Хрисанф қызмет етті (кейін ол Вятка өлкесінің алғашқы митрополиті болды).
1989 жылы ол билік өкілдеріне Великорецк крест шеруін өткізуге және Великое өзені жағасында құдайлық құлшылық жасауға рұқсат беру туралы өтінішпен жүгінді. Ұзақ әрі күрделі келіссөздердің нәтижесінде қажетті рұқсат алынды.
Құдайдың рақымымен сол жылдары епархия хатшысы қызметін атқарған маған крест шеруіне дайындық жұмыстарын басқару және қудалау дәуірінен кейінгі алғашқы Великорецк мерекесін ұйымдастыру құрметі әрі үлкен жауапкершілігі жүктелді. Қайта жаңғырған мерекеге бес мыңнан астам адам қатысты. Ішкі сезіміміз дәл Христостың Жарқын Қайта тірілу мейрамын тойлап жатқандай болды. Бұл көңіл күй Пасха ирмостарының, тропарьлары мен стихираларының әуендерінен айқын сезілді; ормандар мен шалғындардың үстінде өмірдің өлімді жеңгенін жариялаған салтанатты әнұран асқақ естілді. Мыңдаған адамдар «бір ауыздан, бір жүрекпен»: «Христрс қайта тірілді! – Расында қайта тірілді!» деп жар салды. Осылайша ата-бабаларымыздың ежелгі тақуалық дәстүрі қайта жанданды. Келесі жылы крест шеруі тағы да өткізіліп, оған бұрынғыдан да көп қажы қатысты. Құдайдың рақымымен халық өз сенімін еркін түрде таныта алатын, қасиетті көне дәстүрді қайта жаңғыртып, әулиелер арасында даңқты болған ғажайыптар жасаушы әулие Николайды – «кереметтердің қайнар көзі мен сенушілердің ұлы қамқоршысын» лайықты түрде дәріптей алатын уақыт келді. 1992 жылдан бастап Великорецк крест шеруі тарихи бағыты бойынша Вятка қаласының бас соборынан басталып өткізіліп келеді. Бүгінде жыл сайын 6 маусымда әулие Николайдың ғажайып бейнесі табылған қасиетті орынға Ресейдің түкпір-түкпірінен, сондай-ақ жақын және алыс шетелдерден мыңдаған қажылар жиналады. Великорецк мерекелері Шіркеуіміздің жаңа дәуірдегі тарихындағы ең жарқын оқиғалардың біріне айналды. 2000 жылы мәңгілік есте қалатын Мәскеу және бүкіл Русь Патриархы Алексий II-нің батасымен ондаған мың сенушіні ортақ дұғаға жинайтын Ұлы Великорецккрест шеруіне Бүкілресейлік мәртебе берілді.
Біздерге, әулие Николайдың ғажайып бейнесінің осы жерде дәріптелуін еске алып, Великое өзеніне қажылық жасап келген жандарға және ғажайыптар жасаушы архипастырды құрметтейтін барша сенушілерге – рухани тағылым алу қажет. Біз Құдайдың ұнамды құлы көрсеткен Құдайға және жақындарымызға деген сүйіспеншілікке, момындыққа, кішіпейілділікке және жанашырлыққа ұмтылуға тиіспіз.Мир Ликиясының әулие архипастыры ұрпақтарына жазбаша еңбектер, жолдаулар немесе уағыздар қалдырған жоқ. Оның ең басты мұрасы – өзін түгелдей Құдайға және адамдарға арнаған қасиетті өмірі.
Сенім мен тақуалық істеріне деген құлшынысымыз ешқашан сарқылмасын, құдайлық құлшылықтарға деген сүйіспеншілігіміз суымасын және Құдайлық Литургияға қатысудан алатын рухани қуанышымыз бәсеңдемесін. Қасиетті Құдай Анасының, бүгін жарқын түрде еске алып отырған әулие әрі ғажайыптар жасаушы Николайдың және барлық қасиеттілердің дұғалары арқылы баршамызбен бірге «Иеміз Иса Христостың рақымы, Құдай Әкенің сүйіспеншілігі және Киелі Рухтың қауымдастығы» (2 Кор. 13:13) болғай.
Басты бет
Пікір жазу үшін жүйеге кіріңіз немесе тіркеліңіз!
Пікіріңіз сәтті қосылды және оны қазір сайт әкімшілігі қарастырып жатыр