Қазақстан Православие Шіркеуінің Басшысы, Астана және Қазақстан митрополиті Александрдың Алматы православиелік рухани семинариясында 2026/2027 оқу жылының басталуына орай үндеуі

Жоғары мәртебелі Евгений әке!

Алматы православиелік діни семинариясының құрметті оқытушылары мен студенттері!

Сіздерді Білім күнімен және жаңа оқу жылының басталуымен шын жүректен құттықтаймын. Бүгін сіздердің өмірлеріңізде кезекті жауапты кезең басталуда. Біріңіз рухани білім алуды бастауға немесе оны жалғастыруға тиіс болсаңыздар, енді біріңіз болашақ діни қызметкерлер мен шіркеу қызметшілерінің жас ұрпағына білім беріп, оларды барлық төзімділікпен игі де түзу жолға бастауға (1 Пат. 12:23) міндеттісіздер. Осы салтанатты күнді ортақ дұғамен қасиеттей отырып, түрлі ғылымдарды игеруіміз бен оқытуымызда құдіретті Құдайдан жәрдем, тәрбие мен білім беру ісінде Оның бізге ақыл-парасат беруін тілейміз.

Білім беру саласы — шіркеулік қызметтің аса маңызды бағыттарының бірі. Құтқарушымыздың: «Барып, барлық халықтарды үйретіңдер, оларды Әкенің, Ұлдың және Киелі Рухтың атымен шомылдыру рәсімінен өткізіп, сендерге бұйырғандарымның бәрін орындауды үйретіңдер» (Мф. 28:19–20) деген сөздеріне сүйене отырып, Мәсіхтің Шіркеуі ғасырдан ғасырға ұстаздық қызметін атқарып келеді. Бұл күрделі міндет рухани оқу орындарына жүктелген. Дәл семинариялар мен академия қабырғасында өмірін Құдайға және жақындарына қызмет етуге арнауға бел буған адамдар теологиялық, философиялық, тарихи және өзге де білімдерді меңгеріп, оларды келесі ұрпаққа жеткізеді; құлшылық дәстүрлері мен христиан мәдениетінің бай мұрасын игереді. Осылайша, Құдайдың жәрдемімен, әлемді Ізгі хабар ақиқатының құтқарушы нұрымен ағарту ісі жалғаса бермек.

Алайда шіркеулік оқу орындарында тек білім мен білік қана қалыптаспайды. Мұнда ең бастысы — интеллектуалдық білімнің белгілі бір жиынтығын алу ғана емес, ең алдымен рухани тәжірибе жинақтау, дұға ету мен төзімділікке, мойынсұну мен еңбекқорлыққа дағдылану екені анық. Оқу барысында ыждағаттылық таныту ғана емес, Құдайды көре алатын жүрекке ие болу да қажет (Мф. 5:8). Өйткені шынайы теология — терең жеке тақуалықтан және Шіркеудің қасиетті құпияларына, әсіресе ең қасиетті Евхаристияға белсенді қатысудан туындайтын тәжірибелік ғылым. Сонда ғана сыртқы білім шынайы рухани даналыққа айналады.

Әрқайсымызға барлық игіліктердің Берушісі — Жаратушы Иеміз әртүрлі дарындар мен қабілеттер берген. Сондықтан таланттар туралы астарлы әңгімені жиі еске алып отырғанымыз жөн. Сол дарындарды сақтап қалу, ең бастысы, оларды еселей түсу — Құдайдың еркін орындау деген сөз. Жаратушыдан алған дарындарымызды түсініп, оларды ұқыппен пайдаланып, шығармашылық тұрғыда дамытуға бүкіл өмірімізді арнауға тиіспіз.

Уағызшы, тәлімгер, ұстаз болу — артықшылық немесе құрметті атақ емес, керісінше, өз-өзіңнен бас тартуды, тәжірибені, төзімділікті, уақыт пен күшті талап ететін ауыр еңбек екенін есте сақтаңыздар. Бұл туралы патерикте шағын бір әңгіме бар.

Бір жас әрі ынталы шәкірт тәжірибелі қартқа келіп: «Әке, мен де сіз сияқты адамдарға ақиқатты және Құдай сөзін үйреткім келеді», — деп сұрапты. Қарт жымиып, жерден кішкентай тас алып, шәкіртке беріп: «Бар, мұны қоңырау мұнарасынан төменге лақтырып жібер», — депті. Шәкірт қарттың өтінішін тез әрі оңай орындапты. Содан кейін қарт үлкен бір тасты көрсетіп: «Енді мына ауыр тасты көтеріп, қоңырау мұнарасының ең биік жеріне шығар», — депті. Жігіт қанша тырысса да, бұл тапсырманы орындай алмапты, өйткені тас өте ауыр екен. Сонда қарт: «Басқаларға сөз айту — қоңырау мұнарасынан ұсақ тастарды лақтырғанмен бірдей, ал ісіңмен үйрету, өміріңмен уағыздау — үлкен тастарды қоңырау мұнарасының төбесіне тасумен тең», — деген екен.

Келесі жылы Құдайдың мені Нева бойындағы қаладағы рухани оқу орындарының студенті болуға лайық еткеніне тура жарты ғасыр толады. Сол кездер жадымда: елімізде атеистік идеология үстемдік етіп, Шіркеу күн сайын орасан зор қиындықтарға тап болғанына қарамастан, қасиетті Православиеге қызмет ету жолын таңдаған біздер — жас адамдар — көрнекті профессорлардан, талантты әрі жарқын ұстаздардан білім алдық.

Сол кездегі ректорымыз — Выборг епископы Кириллдің, қазіргі Мәскеу және бүкіл Русь Патриархының естеліктерінен шағын бір үзіндіні сіздермен бөліскім келеді.

Уағдаласқанындай, Владыка 1969 жылы оны қасиетті діни қызмет дәрежесіне тағайындаған кезде Ең Қасиетті Құдай Анасының Благовещение мерекесі болғанын айтып беретін. «Диакондық тағайындауды күтіп отырып, — деп еске алатын, — дұғалардың сөздерін мұқият тыңдадым. Благовещение мерекесінің прокименінде: “Күн сайын Құдайымыздың құтқаруын жария етіңдер” деген сөздер айтылғанда, бұл кездейсоқ сәйкестік емес, осы сөздер менің өмірімнің ұраны болуы тиіс деген ой келді».

Забурдан алынған осы өлеңді баршаңыз өз ақылдарыңыз бен жүректеріңізге бекем орнықтыруларыңыз қажет. Бұл — әрбір жас пастырға, оқытушылар мен семинаристерге, діни қызмет ету немесе рухани ағарту жолына түсіп келе жатқан барлық адамдарға арналған Жаратқан Иенің үндеуі.

Ізгі хабарды жария етушілер ретінде сіздер бұл ақиқаттың адам жүрегіне сіңіп, оны өзгертіп, елші айтқандай, рухтың жемісін: сүйіспеншілік, қуаныш, тыныштық, сабыр, ізгілік, мейірімділік, сенім, момындық және ұстамдылықты (Гал. 5:22–23) әкелуіне қамқорлық жасауға тиіссіздер.

Дәстүр бойынша, оқу жылының басталуын ерекше дұғалармен қасиеттеп, түрлі ғылымдарды игеруіміз бен оқытуымыз үшін Жаратқан Иеден батасын, тәрбие ісінде Оның бізге ақыл-парасат беруін сұраймыз. Иемізбен үнемі бірлікте болудың қажеттілігін күнделікті тіршіліктің қам-қарекеті кезінде де ұмытпаңыздар. Қасиетті Жазбаны оқу арқылы рухани тәлім алыңыздар; Мәсіхтің Қасиетті Құпияларына тұрақты түрде қатысу арқылы жан мен тәнге күш жинаңыздар; Тәубе ету арқылы жүректеріңізді тазартыңыздар; құлшылыққа баруға және дұғалық ережені орындауға ерінбеңіздер.

Жаратқан Иенің рақымы баршамызбен бірге болсын, Қасиетті Құдай Анасының араша түсуі және Қазақстанның жаңа шейіттері мен дін үшін азап шеккен әулиелерінің дұғалық қолдауы бізге жар болсын!

Құдайдың батасын тілей отырып,

ҚАЗАҚСТАН ПРАВОСЛАВИЕ ШІРКЕУІНІҢ БАСШЫСЫ

АСТАНА ЖӘНЕ ҚАЗАҚСТАН МИТРОПОЛИТІ АЛЕКСАНДР