Оңтүстік астанада «Шығыс пен Батыстағы дін философиясы» атты IV Халықаралық ғылыми конференциясы өз жұмысын бастады

28 сәуір 2026 жыл. Алматы. Қазақстанның Митрополиттік округінің митрополит Иосиф (Чернов) атындағы рухани-мәдени және әкімшілік орталығының тақ залында Астана және Қазақстан митрополиті Александрдың батасымен «Шығыс пен Батыстағы дін философиясы» атты IV Халықаралық ғылыми конференцияның ашылуы өтті.

Форумды ұйымдастырушылар: Алматы православиелік рухани семинариясы және Краков қаласындағы Иоанн Павел II атындағы Папалық университеті (Польша).

Іс-шара «Eleos-Meirim» қоғамдық қорының (президенті – В.М. Капсамун) қолдауымен өтті.

Конференция жұмысына қатысқандар: Қаскелең епископы Геннадий; Митрополиттік округтің хатшысы, Патриарх кеңесінің шіркеулік ән өнерін дамыту жөніндегі мүшесі, Ресейдің еңбек сіңірген өнер қайраткері О.Н. Овчинников; Алматы семинариясының тәрбие ісі жөніндегі проректоры иерей Иоанн Ливинский; оқу ісі жөніндегі проректор иерей Петр Бахтияров; ғылыми жұмыс жөніндегі проректор, философия ғылымдарының кандидаты А.П. Соловьев; шіркеу-тарих кафедрасының хатшысы иерей Георгий Сидоров; библейлік-теологиялық кафедра меңгерушісі, теология кандидаты иерей Олег Лисин; шіркеу-тарих кафедрасының меңгерушісі протоиерей Александр Гайченя; шіркеу-тәжірибелік кафедра меңгерушісі, теология кандидаты иерей Владислав Пашков; рухани оқу орны кеңсесінің меңгерушісі иерей Александр Шишлов; шіркеу-тәжірибелік кафедра хатшысы иеромонах Прохор (Ендовицкий); Краковтағы Иоанн Павел II атындағы университеттің философия факультетінің орыс және византиялық философия кафедрасының меңгерушісі, профессор монах әйел Тереза Оболевич; Парма университетінің (Италия) гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар факультетінің профессоры М.К. Гидини; Краковтағы Папалық университеттің философия факультетінің антикалық және ортағасырлық философия тарихы кафедрасының ассистенті, философия докторы, діни қызметкер Конрад Рычик; Римдегі Папалық Григориан университетінің философия докторы, діни қызметкер  Роберт Слесинский; философия ғылымдарының кандидаты, Жоғары экономика мектебінің доценті Б.К. Кнорре; техника ғылымдарының кандидаты А.А. Гравин; Амстердам Еркін университетінің PhD кандидаты Д. Мельников; «Балтийский» орындаушылық өнер академиясының Орталық музыкалық мектеп филиалының оқытушысы Л.В. Иванькович; философия ғылымдарының докторы, профессор, Мәскеудегі Православие Әулие Тихон гуманитарлық университетінің философия және дінтану кафедрасының меңгерушісі К.М. Антонов; философия ғылымдарының докторы, Freie University Berlin ғылыми қызметкері Д.С. Бирюков; философия ғылымдарының кандидаты, ПСТГУ оқытушысы Н.А. Ваганова; философия ғылымдарының докторы, Ресей мемлекеттік гуманитарлық университетінің профессоры А.И. Резниченко; философия ғылымдарының кандидаты, доцент Т.Н. Резвых; теология және философия ғылымдарының кандидаты, теология докторы, доцент Н.Н. Павлюченков; Оңтүстік астана храмдарының дін қызметкерлері, семинария оқытушылары мен студенттері, жексенбілік мектептердің ұстаздары мен тәрбиеленушілері, тарихшылар мен өлкетанушылар.

Сондай-ақ конференцияға Қазақстан, Ресей, Польша, Италия, Ұлыбритания, АҚШ, Швейцария, Өзбекстан және Қырғызстан елдерінің жетекші ғалымдары қатысты.

Қазақстан Православие Шіркеуінің Басшысы атынан жиналғандарға Қаскелең епископы Геннадий құттықтау сөзін жеткізді. ««Шығыс пен Батыстағы дін философиясы» атты ғылыми конференцияның ұйымдастырушыларын, қатысушыларын және қонақтарын шын жүректен құттықтаймын.» 

Бүгінгі кездесудің атауы бізді гуманитарлық білімнің маңызды тақырыптарының біріне — діни тәжірибені, рухани дәстүрлерді және әртүрлі мәдениеттердің дүниетанымдық негіздерін олардың тарихи дамуы мен қазіргі заманғы жанды диалог аясында зерделеуге бағыттайды. Бұл конференцияның ерекше құндылығы — әртүрлі ғылыми бағыттардың, елдер мен академиялық мектептердің зерттеушілерін біріктіріп, мазмұнды пікір алмасу, кәсіби талқылау және дінді күрделі рухани, мәдени және қоғамдық құбылыс ретінде зерттеудің жаңа тәсілдерін бірлесіп іздеу үшін алаң қалыптастыруында. Барлық қатысушыларға жемісті жұмыс, қызықты баяндамалар, терең пікірталастар және жаңа ғылыми байланыстар тілеймін. Осы конференция ғылыми ынтымақтастықты нығайтуға және дін философиясы мен богословиялық білім саласындағы зерттеулердің одан әрі дамуына қызмет етсін», – делінген, атап айтқанда, Қазақстан Православие Шіркеуі Басшысының құттықтау сөзінде.

Протоиерей Евгений Иванов қатысушыларды конференцияның басталуымен құттықтап: «2010 жылы Астана және Қазақстан митрополиті Александрдың еңбектерімен бұрынғы епархиялық рухани училище негізінде құрылған рухани мектеп Қазақстанның Митрополиттік округі епархиялары үшін негізгі кадр даярлау орталығы болып табылады. Біздің студенттер – осы жердің тумалары, сондықтан олар Орталық Азия өңірінің ерекшеліктерін, өз елінің тарихын, Республикада тұратын этностардың мәдени дәстүрлері мен менталитетін жақсы біледі, ең бастысы – бұл олардың Отаны, олар Қазақстанды, өз халқын сүйеді. Алматы семинариясы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес білім беру қызметін жүзеге асыруға мемлекеттік лицензияға ие», – деді. 2010 жылдан бері семинарияда православиелік богословие саласында 400-ден астам маман даярланды. Көптеген түлектер қасиетті дін қызметін қабылдап, бүгінде Қазақстан, Ресей және басқа да елдердің приходтарында пастырлық қызмет атқаруда, ал кейбіреулері рухани академияларды аяқтағаннан кейін Алматы семинариясының оқытушылар құрамын толықтырды. Қазақстанның Митрополиттік округінің священноначалиесі мен дін қызметкерлері Алматыда рухани білім беру және ағарту орталығын дамыту жолында атқарып жатқан еңбектер өз жемісін беруде – біздің семинария өмір сүріп, дамып келеді. Бәріміздің алдымызда асыл мақсат– Митрополиттік округтің басты жоғары рухани оқу орны өзінің жоғары мәртебесіне тек оқу жоспарлары мен бағдарламалары бойынша ғана емес, студенттердің нақты білімдері мен практикалық дағдыларының сапасы жағынан да сай болуы тиіс», – деді, атап айтқанда, рухани оқу орнының ректоры.

Форум аясындағы тікелей қарым-қатынастың маңыздылығын өз сөзінде Краковтағы Иоанн Павел II атындағы университеттің философия факультетінің орыс және византиялық философия кафедрасының меңгерушісі, профессор монах әйел Тереза Оболевич атап өтті.

Одан кейін іс-шараның жұмыс бөлімі Астана және Қазақстан митрополиті Александрдың «Алғашқы Түркістан архипастыры, архиепископ Софония (Сокольский) (1872–1877) Таяу Шығыс христиандарының діни тұрмысын зерттеуші ретінде» атты баяндамасымен ашылды, оны епископ Геннадий оқыды.

Бұдан кейін Орыс Православие Шіркеуінің Синодтық библиялық-теологиялық комиссиясы хатшылығының ғылыми қызметкері А.И. Кырлежев жиналғандардың назарына «Постсекулярлықпен не істеу керек?» атты баяндамасын ұсынды.

29–30 сәуір күндері конференция жұмысы үш секция аясында жалғасады:

«Шығыс пен Батыстағы дін тілдері және діни тәжірибе формалары»;

«Дін философиясы және постсекулярлық дискурстар: тәжірибе, сын, интерпретациялар»;

«XIX–XX ғасырлардағы Ресейдегі дін философиясы және діни-философиялық ой».

30 сәуір, бейсенбі күні ғылыми форум аясында «Діни контекстегі тұлғалық: діни тәжірибе мен ойлаудағы жеке, тұлғалық және персоналдық» тақырыбында дөңгелек үстел өтеді.

1 мамыр, жұма күні конференция жұмысы жалғасып, қатысушылардың ғылыми басылымдарының тұсаукесері өтеді, ал келесі күні іс-шараның қорытындылары шығарылады.

Конференцияның алдын ала бағдарламасы мен тақырыптарымен, сондай-ақ форумға қатысу ережелерімен төменде тіркелген құжаттан танысуға болады.