Смоленск православие рухани семинариясының Теологиялық хабаршысы» журналында митрополит Александрдың әулие Софоний (Сокольский) атындағы семинария мен рухани академиядағы оқу жылдары туралы мақаласы жарық көрді

1 мамыр 2026 жыл.  «Смоленск православие рухани семинариясының Теологиялық хабаршысы» ғылыми басылымында алғашқы Түркістан архипастыры архиепископ Софонийдің (Сокольский) тұлғасы қалыптасқан Астана және Қазақстан митрополиті Александрдың XIX ғасырдың бірінші ширегіндегі ресейлік рухани мектептердің интеллектуалдық ортасын зерттеуге арналған мақаласы жарияланды.

Жарияланымның атауы:

«Архиепископ Софонийдің (Сокольский) өмірбаяны контекстіндегі XIX ғасырдың бірінші ширегіндегі ресейлік рухани мектептердің интеллектуалдық ортасы»

Мақалада Түркістан епархиясының архипастыры архиепископ Софонийдің (Сокольский) (1800–1877) тұлғасының қалыптасуы мысалында XIX ғасырдың бірінші ширегіндегі ресейлік рухани мектептердің интеллектуалдық ортасы қайта зерделенеді. Архивтік дереккөздердің кең ауқымы мен мемуарлық әдебиеттер негізінде астаналық академиялық орталықтардан провинциялық семинарияларға теологиялық, педагогикалық және идеялық дәстүрлердің берілу тетіктері талданады. 1808–1814 жылдардағы реформадан кейінгі рухани білім беру жүйесінің ерекшеліктеріне, Тверь рухани семинариясы (1817–1823) ұстаздарының құрамына және педагогикалық тәсілдеріне, сондай-ақ Санкт-Петербург рухани академиясының (1823–1827) ғылыми-рухани ахуалына ерекше назар аударылады. Мақалада «филареттік» мектептің негізгі өкілдері – архимандрит Афанасий (Протопопов), профессорлар Г. П. Павский мен И. С. Кочетов, инспектор Иннокентий (Борисов), ректорлар епископ Григорий (Постников) және архимандрит Иоанн (Доброзраков) сынды тұлғалардың болашақ иерархтың қалыптасуына тигізген ықпалы айқындалады. Зерттеу нәтижесінде қатаң тәртіп пен жоғары интеллектуалдықты қатар үйлестірген білім беру жүйесі ауылдық діни қызметкердің ұлына көрнекті архипастырь әрі миссионер ретінде қалыптасуына мүмкіндік берген ерекше қасиеттер жиынтығын қалыптастырғаны жөнінде қорытынды жасалады.

«Смоленск православие рухани семинариясының Теологиялық хабаршысы» журналы рецензияланатын ғылыми басылымдардың тізбесіне (ЖАК тізімі) енгізілген. Бұл басылымдарда ғылыми зерттеулердің негізгі нәтижелері, сондай-ақ тарих ғылымдарының докторы және шіркеу тарихы докторы ғылыми дәрежелерін алу үшін диссертациялардың нәтижелері жариялануы тиіс.

Астана және Қазақстан митрополиті Александрдың мақаласымен мына сілтеме арқылы танысуға болады:

https://theologyjournal.ru/wp-content/uploads/2026/04/2026_N231.pdf (PDF, 8–24 беттер)

Дәйексөз келтіру үшін: Могилёв А. Г. (Астана және Қазақстан митрополиті Александр). XIX ғасырдың бірінші ширегіндегі ресейлік рухани мектептердің интеллектуалдық ортасы алғашқы Түркістан архипастыры архиепископ Софонийдің (Сокольский) өмірбаяны контекстінде // Смоленск православие рухани семинариясының Теологиялық хабаршысы. 2026. №2. 8–24 б.